Welcome
Guest User
 

    ละครเพื่อการเรียนรู้ความเข้าใจความเป็นมนุษย์

    image

    ผมมีโอกาสได้เรียนรู้ หลักสูตรละครเพื่อการเรียนรู้ความเข้าใจความเป็นมนุษย์

    ซึ่งจัดโดยศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ และมูลนิธิสื่อชาวบ้าน (มะขามป้อม)

    เมื่อวันที่ 20-22 เมษายน 58 ที่ผ่านมา

    ที่ใช้ "กระบวนการทำละคร" เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้องค์รวม

    ทำให้ผมได้คิดอย่างใคร่ครวญ

    ถึง “ประสบการณ์ใหม่” ที่ได้รับ มันกำลังสร้าง “ความรู้ใหม่”

    ทำให้เรากำลังเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง (Transformative Learning)

    และเชื่อมโยงความรู้เดิมกับประสบการณ์ใหม่ ก่อเกิด Holistic Thinking

    ด้วยกระบวนการแบบ Active Learning

    ที่ผมเล่าถึงประสบการณ์ในการจัดการเรียนรู้ในรูปแบบนี้อยู่บ่อย ๆ

    เพื่อยืนยันความเชื่อของผมในเรื่อง Constructivism

    ว่ากระบวนการเรียนรู้ (Learning Process) ที่ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติด้วยตัวเอง

    โดยผู้สอนที่มีบทบาทเป็น Facilitator

    มันมีคุณค่าต่อผู้เรียนอย่างไร

     

    หลักสูตรนี้เน้นกระบวนการภายใน เพื่อพัฒนากาย จิต ปัญญา

    เพื่อความเข้าใจตนเองและผู้อื่น เข้าใจความเป็นมนุษย์

    มีความละเอียดอ่อน ลึกซึ้ง มีสุนทรียศาสตร์

    โดยเรียนรู้การสร้างผลงานละคร (Theatre Product)

    การพัฒนาบทละครมาจากประสบการณ์จริงในชีวิต

    เปิดใจรับฟัง ยอมรับความคิดเห็นที่แตกต่าง

    มุ่งสร้างทักษะการทำงานร่วมกันเป็นทีม

    ให้ก้าวข้ามปัญหาและอุปสรรคอย่างมีเป้าหมายร่วมกัน

     

    กิจกรรมในวันแรก เราได้ฝึกทักษะละคร

    ที่ต้องกำหนดลมหายใจ เสียง ร่างกาย เดินเล็กใหญ่ และการเคลื่อนไหว

    โดยเฉพาะกิจกรรม อนุสาวรีย์อารมณ์ ที่ผมขอบอกว่า “เฟี้ยว” มาก

    เพราะเป็นการเรียนรู้เรื่องอารมณ์ผ่านท่าทางและประติมากรรมของตัวเราประกอบร่างกันขึ้นมา

    นำสู่เรื่องของ Character ต่าง ๆ ของตัวละคร

    ซึ่งทั้งหมดนี้คือการใช้ “หัวใจกำหนดร่างกาย”

     image

    image

    image

    ครูเน้นเรื่อง “ลมหายใจ”

    ว่าอย่า หลงลืม สับสน ยาก คุ้นชินจนละเลยและหลงลืม

    ทุกอย่างต้องอย่าลืม “หายใจ” (หายใจอย่างถูกวิธี)

    จากพื้นฐาน นำสู่การสร้างฉากตามที่ครูกำหนดไว้

    ซึ่งเชื่อมไปสู่ละคร 3 ภาพ ที่ทุกกลุ่มต้องใช้ Critical & Creative Thinking

    สร้าง PLOT ของเรื่อง ว่ามี

    1.สถานที่เปิดเรื่อง (จุดเริ่มต้น)

    2. สิ่งที่ไม่คาดฝัน (จุดขัดแย้ง-Tension-Conflict)

    3.จุดจบ

    image

    ซึ่งต้องใช้ Image Theatre หรือ Composition ในการสร้าง PLOT ขึ้นมา

    กับทักษะละคร (ภายนอก) คือ ลมหายใจ เสียง ร่างกาย เคลื่อนไหว

    และการสร้างโครงเรื่องอย่างง่าย

    ซึ่งกิจกรรมในวันนี้

    ได้ทลายกำแพงของทุกคนให้พร้อมที่จะเปิดรับและเรียนรู้ "ฐานใจ" ในวันรุ่งขึ้น

     image

    image

    เช้าวันที่สองของการฝึกอบรม

    พวกเราเตรียมพร้อมร่างกายด้วย Mini โยคะ

    และเตรียมลมหายใจ เสียง ให้พร้อม

    ก่อนนำเข้าสู่กิจกรรม “เสียงกระซิบ” และ “หลับตาหาคู่”

    ผมขอตั้งชื่อกลุ่มกิจกรรมนี้ว่า “ริว จิตสัมผัส”

    คือมันเห็นภาพชัดเจนดีว่าเป็นเรื่องของ Senses

    ที่แม้ริวจะไม่ยุ่ง (แต่แก้วขอยุ่ง ฮะๆๆ)

    เพราะเป็นเรื่องของพลังงานบางอย่างที่ส่งถึงกัน

    หากหัวใจเราปรารถนาที่จะส่งพลังงานบางอย่างสู่ใครบางคน

    มันสามารถรับรู้ และสัมผัสได้ หากเรา

    - ไว้วางใจเพื่อน

    - มองหาจุดเด่น ข้อดี เอกลักษณ์ ของเขาให้พบ

    - เราต้องมีความเชื่อว่า พลังจะส่งถึงกัน

    image

    ซึ่งในขณะที่ผมถูกปิดตาเพื่อตามหาเพื่อนที่ไม่รู้ไปยื่นอยู่มุมไหนของห้อง

    จากเสียงกระซิบที่แผ่วเบา หรือกายสัมผัสที่ต้องค้นหาคู่ของตัวเอง

    เสียงภายในของผมมันลังเล สงสัย กลัว คิดมาก รู้สึกจะไม่ปลอดภัย

    แต่เสียงภายนอก (จากพลังงานบางอย่างของคู่) ทำให้เรารู้สึก

    ปลอดภัย ให้ความสำคัญกับเรา คอยดูแล และใส่ใจ

    มันเป็นความรู้สึกเชื่อมโยงกัน (Connect)

    ที่มากกว่าเสียงที่ได้ยินหรือมองเห็นด้วยตา

    ทำให้เกิดการเรียนรู้ในเรื่องของ Acting to Being

    ที่เราต้อง Control (Senses) สู่การ Connect เพื่อ Contact

    และอยู่กับสิ่งที่เกิดขึ้นตรงหน้าปัจจุบันขณะ

    ที่ต้องมี “สติ สมาธิ และความเชื่อ”

    image

    เรื่องของสภาวะของผู้นำ – ผู้ตาม ที่ทุกคนต่างมีหน้าที่ของตัวเอง

    กิจกรรมกระจกที่เราต้องสวมบทบาทเป็นผู้นำท่าทาง หรือต้องทำตาม

    โดยเราต้องมีพื้นที่ว่าง ให้เขา ให้เรา ไม่แทรกแซงกัน

    และนี่คือเรื่อง “การสร้างพื้นที่ปลอดภัย” ที่เป็นเรื่องจำเป็นและสำคัญมาก

    image

     

    กิจกรรมที่สร้างความอิ่มเอมภายในจิตใจที่สุด

    ได้เริ่มขึ้นในช่วงบ่าย กับกิจกรรม Life Projection

    โดยเราต้องใช้กระบวนการทำละคร

    มาสร้างเป็น Plot ที่ต้องอาศัยฐานหัว (Head)

    ไม่ว่าจะเป็น Critical & Creative Thinking

    ซึ่งต้องค้นหาข้อมูล (อย่างระมัดระวัง ไม่ให้สะเทือนจิตใจเพื่อน)

    ซึ่งหากเราไม่ได้ใช้ “หัวใจทำงาน” (Heart)

    ละครมนุษย์เรื่องนี้ย่อมไม่ประสบความสำเร็จอย่างแน่นอน

    image

    image

    image

     

    การเรียนรู้องค์รวม ปัญญา 3 ฐาน ด้วยกระบวนการละคร

    มันคือประสบการณ์ใหม่สำหรับผม

    ที่รอวันตกตะกอนความคิด เพื่อสร้างเป็นความรู้ใหม่

    และกิจกรรมในวันสุดท้าย

    กับการเตรียมความพร้อมของร่างกายก่อนเข้าสู่ตัวละคร

    ที่เราต้องสวมบทบาท (Character) หลากหลาย

    ทั้งผู้ชาย ผู้หญิง กระเทย ทอม ครู ทหาร ฯลฯ

    ซึ่งการที่เราแสดงบทบาทเป็นคนอื่นให้ได้นั้น

    เราต้องรู้จักนิสัยใจคอ เคยมีประสบการณ์ร่วม หรือข้อมูลภูมิหลัง

    เพราะพฤติกรรมที่แสดงออกมาย่อมมีสาเหตุ

    เราจึงไม่ควรตีค่าของคนเพียงรูปลักษณ์ภายนอกเท่านั้น

    “เหตุผล ?”

    “ความต้องการ ?”

    “เป้าหมาย ?”

    คือสิ่งที่เราต้อง Research เพื่อค้นหาภูมิหลังของแต่ละคน

    จากกิจกรรม Character จึงได้เรียนรู้ว่า

    - ในบางครั้งเราแสดงเป็นคนอื่น ง่ายกว่าแสดงเป็นตัวเอง

    - เราแสดงเป็นเขาในแบบที่เราเคยเห็น

    - เราตีความ ตัดสินคนอื่นเพียงที่เราเห็น

     image

    image

    เราต้องมองให้เห็นคน (ตัวละคร) ในมุมอื่น ๆ ด้วย

    เพราะ “เหตุปัจจัย” และ “ภูมิหลัง” ที่ทำให้เขาเป็นเช่นนี้เพราะอะไร ?

    เราจึงต้องเข้าใจว่าพฤติกรรมของแต่ละคนที่แสดงออกมา

    เกิดจาก “พันธุกรรม” และ “สิ่งแวดล้อม”

     image

    จากสิ่งที่ได้เรียนรู้ในหลักสูตร ละครเพื่อการเรียนรู้ความเข้าใจความเป็นมนุษย์

    ผมไปเรียนรู้ในฐานะ "ผู้เรียน"

    เพื่อไปสัมผัส ให้มันได้ประสบการณ์ตรง

    ว่าหากเรานำไปประยุกต์เพื่อจัดการเรียนรู้ต่อไป

    ความรู้สึกของผู้เรียนจะเป็นอย่างไร

     

    ช่วงปิดเทอมนี้

    ครูแก้วจึงขอใช้เวลาเป็นผู้เรียนกับเขาบ้าง

    ขอไปเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงครับ

    ----------------------------------------------------------------

    ขอขอบคุณภาพสวย ๆ จาก https://www.facebook.com/CB.Thaihealth

    ขอขอบคุณ หลักสูตรดี ๆ จากทีมงานของพี่ก๋วย (พฤหัส พหลกุลบุตร) - ผู้อำนวยการฝ่ายการศึกษา มูลนิธิสื่อชาวบ้าน (มะขามป้อม)
    http://www.bangkokbiznews.com/news/detail/644713

    ขอบคุณในความเอื้อเฟื้อเรื่องราวและข้อมูลสิ่งที่อาจารย์ได้เรียนรู้ในเวิร์กชอปครั้งนี้

    ทำให้คนที่ไม่ได้ไปด้วย ได้เห็นภาพ รับรู้ถึงบรรยากาศ สิ่งที่อาจารย์ได้เรียนรู้

    มาถ่ายทอดวิทยาทานให้คนที่ไม่เคยทราบได้รับรู้ถึงกระบวนการ PBL อีกรูปแบบหนึ่ง เปิดโลกทัศน์มากเลยครับCool

    kraisila.kan 896 days ago