Welcome
Guest User
 

    คำกล่าวของขงจื่อเรื่องการเรียนรู้และการคิด

    ขงจื่อกล่าวไว้ว่า

    子曰:学而不思则罔,思而不学则殆。

    Learning without thought is labor lost. Thought without learning is perilous.

    Confucius-The Analects (translated by James Legge)

    ขงจื่อ นักปราชญ์ชาวจีน กล่าวไว้ว่า การเรียนโดยปราศจากความคิดเป็นการทำงานที่สูญเปล่า เพราะไม่เกิดประโยชน์อันใด ไม่เพียงเท่านั้น การคิดโดยปราศจากการเรียนรู้ถือเป็นสิ่งอันตราย อาจนำภัยมาให้

    เราอาจตีความได้ดังนี้ เราควรเปลี่ยนสิ่งที่เราได้เรียนรู้ไปเป็นความคิดที่ก่อให้เกิดประโยชน์ และเราควรระมัดระวัง เมื่อเราคิดในเรื่องที่เราไม่เคยเรียนรู้มาก่อน

    เมื่อผมไปอ่านประโยคนี้ในอีกสำนวนหนึ่งของ Edward Gilman Slingerland จะแปลว่า

    The Master said, “To learn without si, ‘thinking,’ will lead to confusion. To think without learning, however, will lead to fruitless exhaustion.”

    แปลว่า ถ้าเรียนโดยไม่คิดจะเกิดความสับสน แต่ถ้าคิดโดยไม่เรียนจะทำให้เหนื่อยล้าไร้ผล

    ผมได้ไปถามอาจารย์ 田雯雯 เถียนเหวินเหวิน ที่สอนอยู่คณะศิลปศาสตร์ ได้ความว่า

    ถ้าเรียนโดยไม่คิดจะงง ถ้าคิดโดยไม่เรียนจะเกิดความล่าช้า (delay)

    กล่าวสรุปคือ ควรเรียนและคิดไปพร้อมๆ กัน เพื่อจะได้ไม่งง และไม่เกิดความล่าช้า

     

    หมายเหตุ: เนื้อหาบางส่วนในบทความนี้ีปรากฏในโปสเตอร์ I'm Learning English ฉบับเดือนกรกฎาคม 2552 ครับ

    ขออนุญาติแลกเปลี่ยนด้วยคนนะครับ

    ผมกำลังคิดว่า "การเรียนรู้โดยไม่คิดจะเกิดความสับสน หรือจะงง" นั้น อาจเป็นไปได้ว่า การเรียนรู้ในชั้นนี้ อาจเป็นแค่กระบวนการรับ Input เท่านั้น ซึ่งมีความจำเป็นที่จะต้อง Process ข้อมูลที่ได้รับ Input เข้าไป เพื่อให้เกิดเป็นความเข้าใจส่วนตัว/ความรู้ส่วนตัว (Tacit knowledge) นะครับ

    ซึ่งได้ทางพระพุทธศาสนานั้น ถือว่าความรู้ที่ได้จากการ "คิด" นั้น ไม่เพียงพอ และยังไม่น่าเชื่อถือสักเท่าไหร่ครับ เพราะการคิดนั้น เป็นเสมือนการเชื่อมโยง เหตุ-ผล เข้าหากัน แต่ถ้าบังเอิญว่า เหตุ หรือ ผล หรือทั้งเหตุและผล ที่นำมาเชื่อมโยงนั้นขาดความถูกต้อง ก็จะพาให้สิ่งที่เราเชื่อมโยงได้นั้น ไม่ถูกต้อง ตามไปด้วย

    แต่สิ่งที่พระพุทธองค์ทรงยอมรับก็คือ "ความรู้ที่ได้จากการปฏิบัติ" ซึ่งเป็นความรู้ที่เกิดจากการเห็นจริง สัมผัสจริง ทำจริง หรือที่เรา-ท่านสมัยนี้มาใช้คำหรู ๆ ว่า "การเรียนรู้" นั่นเอง

    ดังนั้นผมใคร่อยากลองสรุปประเด็นของท่านขงจื้อไว้เป็นคำสามคำง่าย ๆ ก็คือ

    เรียน-คิด-ทำ

    และสามคำนี้ มีคุณอันวิเศษอย่างหนึ่งก็คือ สามารถนำมาเชื่อมต่อกันเป็นเกลียวยาว ๆ ได้ไม่รู้จบ ซึ่งผมกำลังคิดเล่น ๆ ว่าถ้าจะตั้งชื่อเกลียวนี้ว่า "ปัญญา" จะได้ไหมหนอ...

     

    a-jo 3679 days ago

    ขอบคุณครับสำหรับความคิดเห็น

    ผมชอบแนวคิดเรื่อง "เรียน-คิด-ทำ" เหมือนกันครับ และทำให้ผมนึกถึงกระบวนการ PDCA (Plan-Do-Check-Act) ที่ครอบคลุมทั้งการวางแผน (คิด) การลงมือทำ (ทดลอง) การตรวจสอบ (ประเมิน) การนำไปปฏิบัติ (เปลี่ยนแปลง)

    ส่วนเกลียวยาวๆ ที่อ.ก้องกาญจน์กล่าว ถ้าเป็นผม ผมจะเรียกว่าการเรียนรู้ครับ และปัญญาเป็นผลิตผลจากกระบวนการดังกล่าว

    Suthee LI 3674 days ago